مقدمه
آلودگیهای ناشي از یونهای فلزات سنگين موجود در پساب واحدهاي آبكاري از مهمترین و خطرناكترين آلودهسازههاي محيط زيست ميباشند كه در صورت عدم حذف آنها ضمن ورود به آبهاي سطحي و زيرزميني تشكيل كمپلكسهاي سمي داده و خطرات بالقوهاي را براي انسان و اكوسيستم ايجاد مينمايند.
تصفیه پسابهای واحدهای آبکاری یکی از راهکارهای جلوگیری از آلودگی محیطزیست است. با استفاده از روشهای ساده رسوبدهی شیمیایی میتوان علاوه بر خنثیسازی، فلزات سنگین نظیر روی، نیکل و کروم را بهصورت هیدروکسیدهای نامحلول رسوب داد. در انجام تصفیه پساب آبکاری انجام دو فرایند تصفیه احیاي کروم شش ظرفیتی به کروم قابل رسوبدهی سه ظرفیتی و نیز اکسیداسیون ترکیبات سیانوری نیز ضروری هست.
در تصفيه شيميايي پساب واحدهاي آبكاري، مراحل مختلفي صورت ميپذيرد. ابتدا لازم است پسابها بهصورت تفکیکشده وارد مخازن جمعآوری و متعادلکننده شوند. بهطورکلی پسابهاي اسيدي، كروم، نيكل و ساير فلزات به يك مخزن ذخيره و پسابهاي سيانوري مانند پسابهاي حاوي سيانور سديم، سيانور مس و سيانور روي در يك مخزن ذخيره مجزا جمعآوری شوند. مرحله بعد عمليات تصفيه شيميايي در مخازن تصفيه صورت ميپذيرد. در تصفیه شيميايي فاضلاب آبکاری باید پنج مرحله عملیات اكسيداسيون سیانور، احیای کروم، خنثیسازی شیمیایی، تهنشینی و فيلتراسيون صورت می گیرد.
پس از انجام تصفيه شيميايي (احیای کروم شش ظرفیتی، اکسیداسیون سیانور و خنثیسازی از طریق رسوبدهی هیدروکسیدی فلزات)، مرحله تهنشینی رسوبات از فرايند تصفيه صورت میگیرد. پس از تهنشین شدن رسوبات، مرحله تخليه پساب تصفیهشده زلال و تخليه لجن است. بهطور معمول براي آبگيري از لجن از بستر فيلتر شني و يا فيلترپرس استفاده ميگردد.
نگهداری و دفع رسوبات حاصل از تصفیه فاضلاب آبکاری
رسوبات و لجن های حاصل از عملیات تصفیه پساب آبکاری (که معمولا از روی بسترشنی و یا داخل صفحات فیلترپرس به دست میآید) بایستی به صورت بهداشتی در کیسه های مناسب بسته بندی گردد. این رسوبات حاوی هیدروکسید فلزات سنگین بوده از این رو در گروه پسماند های ویژه و خطرناک قرار می گیرد. بنابراین این پسماندهای ویژه حاوی فلزات سنگین بایستی به صورت اصولی دفع گردد. این پسماندها را نبایستی همراه با نخاله ها و یا زباله ها تخلیه نمود و فقط از طریق شرکت های مجاز معرفی شده از طرف سازمان حفاظت محیط زیست نسبت به امحاء آن اقدام نمود. درحال حاضر شرکت های مختلفی وجود دارند که دارای مجوز سازمان حفاظت محیط زیست برای دریافت رسوبات حاصل از فرایند تصفیه فاضلاب آبکاری می باشند. تحویل این پسماندهای ویژه به شرکت های دارای مجوز بایستی با توافق کتبی (به عنوان سندی برای انجام فرایند تصفیه و دفع پسماند جامد به صورت اصولی) باشد.
پس از انتخاب شرکت تحویل گیرنده پسماند و لجن آبکاری با ثبت نام در سامانه جامع محیط زیست نسبت به تحویل لجن و رسوبات اقدام صورت می گیرد. نحوه ثبت نام و انتخاب شرکت های دارای صلاحیت برای دریافت پسماند ویژه آبکاری در سامانه جامع محیط زیست (https://iranemp.ir/login) موجود است.
